Il sistema scolastico ladino è davvero particolare
Heinz Videsott ie dal prim de nuvëmber incà l Ntendënt y Diretëur dla scolines y scoles ladines nuef.
Co stala pa cun la cualità dla scola ladina, tl sistem formatif provinziel y naziunel?
La scola ladina ne à dessegur nia de bujën de se ascuender n respet a l’autres, sibes a livel provinziel che naziunel. Belau duta la nrescides y i rilevamënc fac te chisc ultimi ani cunfermea chësta cossa. L ie vëira che nëus ladins on n sistem scolastich particuler, perchël ne val nianca da cunfrunté un a un cun i autri sistems, ma ie rate che l vën laurà bëndebò bën. Chësc ne uel sambën nia di che l ne sibe nia valgun aspec da tò n cont y da svilupé inant.
Ciunes iepa la majera sfides per na realtà educativa tan pitla sciche chëla dl sistem scolastich ladin?
La sfides per l sistem educatif ladin, te trueps de di aspec, ne se desferenzieia nia dala sfides che i autri sistems muessa tenì ora, sibes a livel provinziel che statel, y ie rate nce a livel europeich.
L nclujion de sculeies cun bujëns particuleres, la mancanza de persunel cualificà, l smendrimënt demografich, na sozietà che devënta for plu cumplicheda y l svilup de nueva tecnologies, che và inant for plu debota, ie sfides che reverda uni istituzion formativa.
Pra nosta pitla realtà ladina vën sambën mo leprò la sfida prinzipela, che fos purté inant l lingaz y la cultura ladina te na sozietà for plu davierta y multiculturela. Te chësc cheder, messon nce tenì n cunscidrazion che la ressorses dl sistem scolastich ladin ie n relazion mëndres de chëles di autri sistems.
Rujenan de plurilinguism; ce valor à pa l sistem paritetich ladin per i jëuni?
L plurilinguismi ie una dla carateristiches prinzipeles de nosc sistem educatif ladin, che ie nce unì cunzepì per na realtà che muessa se cunfrunté cun for de plu lingac. Ie rate che nosta studëntes y nosc studënc giapa de regula na bona fundamënta linguistica te nosc sistem, na fundamënta che ti juda truep te si daunì – ma sambën ne vala nia for ala perfezion.
Al didancuei vën l plurilinguism udù a livel nternaziunel for de plu sciche na cumpetënza a pert, che va sëura la cumpetënzes di singui lingac. Te nosta realtà ladina messons povester mo giapé plu cuscienza de chësta cossa, y mparé ala aprijé de plu.
Iel pa n proiet che ve stà particularmënter a cuer?
Una dla gran sfides da pië ite tosc sarà zënzauter l mplementazion dla pusciblteies dates dal nteligënza artifiziela tla scoles, na realtà da chëla che se puderon nia plu ascuender.
Ntervista de Sara Runggaldier - traduzion Timea Kasslatter
Altri articoli di quest'area tematica
Ci trovate qui
Social
Abbonamenti
Ricevi la rivista cartacea gratis direttamente a casa
Con la newsletter sai sempre quando la nuova edizione è online
IscrivitiRedazione
Direttrice responsabile:
Margit Piok (pio)
Coordinamento:
Monika Pichler (mpi), Maurizio Di Giangiacomo (mdg)
Redazione: Maja Clara (mac), Elisa Egidio (ee), Carmen Kollmann (ck), Thomas Laconi (tl), Gabriel Marciano (gm), Ursula Pirchstaller (pir), Angelika Schrott (san), Katharina Trocker (kat).
Contatti
44. Agenzia di stampa e comunicazionePalazzo 1, Piazza Silvius Magnago 1
39100 Bolzano
Tel. +39 0471 41 22 10